رضا قليخان هدايت

مقدمه 20

مجمع الفصحاء ( فارسي )

التفات و توجه محققان و تذكره‌نويسان قرار گرفته و داراى ارزش و اعتبار بسيارست همچنين در تصحيح ديوان اين استادان نيز به كار مىآيد . تذكرة الشعراء دولتشاه يكى از تذكره‌هاى معروف ديگر كه همواره مورد توجه بوده است كتاب تذكرة الشعراست تأليف امير دولتشاه پسر علاء الدوله بختيشاه غازى سمرقندى محتوى ترجمهء زندگى و شرح حال و شعر شاعران و خلاصهء تاريخ پادشاهان . اين تذكره مشتملست بر مقدمه و هفت طبقه و خاتمه و مؤلف در آغاز كتاب دربارهء تقسيم‌بندى آن چنين مىنويسد : « اين كتاب را بر طريق طبقات الافلاك بر هفت طبقه قسمت نموديم كه در هر طبقه ذكر بيست فاضل تخمينا مسطور باشد و مقدمه و خاتمه بر اين طبقات افزوديم كه مقدمه تذكرهء شعراء عرب باشد با بعضى فوائد و خاتمه » اين كتاب در پايان سدهء نهم هجرت در 892 كه بعضى 896 خوانده‌اند تأليف شده است . نكته‌يى كه ذكر آن لازم به نظر مىرسد اينست كه اشتباه و خلط و لغزش درين تذكره بسيارست و محققان بصير با احتياط تمام اين مأخذ را مورد استناد و استفاده قرار داده‌اند و به علت كثرت اشتباه و غلط از اعتماد و اعتبار ساقط گرديده است . مجالس النفائس يكى ديگر از تذكره‌ها كه شامل ترجمهء حال و شعر شاعران فارسى زبانست كتاب مجالس‌النفايسست كه بقلم مير نظام الدّين عليشير متخلص بنوايى بتركى جغتايى در ترجمهء شاعران و ادب‌پروران نامدار سدهء نهم هجرت در سال 896 تأليف شده است . امير عليشير از بزرگان و اديبان و شاعران و ادب‌پروران نامدار سدهء نهم هجرتست كه در ادب فارسى و تركى داراى مقامى ارجمندست و او را پدر ادب ترك خوانده‌اند . تذكرهء مجالس النفائس امير عليشير شامل ترجمهء شاعران معاصر مؤلفست مقدمه‌اى به زبان تركى بر كتاب خود نگاشت و در آن از بهارستان و مؤلف آن يعنى استاد و مرشد خود ملا عبد الرحمن جامى شاعر بزرگ و عارف نامدار سده نهم ياد كرد و كتاب خود را به ترتيب بهارستان او كه هشت روضه است بهشت مجلس تقسيم كرد . همچنين از تذكرة الشعراء و مؤلف آن امير دولتشاه بنيكى نام برد اگرچه در تذكرهء مجالس النفائس در ترجمهء شاعران بذكر نام و جاى تولد و سال مرگ و نقل يك مطلع و يك بيت اكتفا شده است ازآن‌جهت كه شامل اطلاعهايى دربارهء شاعران هم‌زمان مؤلف آنست داراى اهميت بسيارست و به‌همين‌جهت مورد توجه اديبان و بعضى محققان قرار گرفته و چند بار